Xe điện được thiết kế ngày càng nặng hơn có khả năng làm tăng thiệt hại cho môi trường. (Ảnh: TTXVN/THX).
Xe điện có xu hướng nặng hơn so với xe chạy xăng do phải mang theo bộ pin lớn và trọng lượng của xe điện tiếp tục tăng khi các nhà thiết kế cố gắng tạo ra những cục pin lớn hơn để mở rộng phạm vi hoạt động cho xe điện. Những chiếc xe nặng hơn thải ra nhiều bụi mịn hơn vì lốp xe mòn nhanh hơn.
Theo ước tính của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), lốp những chiếc xe có trọng tải lớn sẽ tạo ra nhiều bụi mịn hơn 30% khi sử dụng so với những chiếc xe thông thường.
Nhìn chung, ô tô ngày càng lớn hơn và nặng hơn nhằm mang lại sự an toàn tốt hơn cho người lái và hành khách khi va chạm. Và khi xe điện trở nên phổ biến hơn, xu hướng này cũng tăng tốc theo.
Mẫu xe ET7 của nhà sản xuất ô tô Trung Quốc Nio, có phạm vi hoạt động 930 km, dài nhất so với bất kỳ loại xe điện nào được liệt kê trên trang web EVspecs. Chiếc xe nặng 2.600 kg, gần gấp đôi so với một chiếc xe chạy bằng xăng tiêu chuẩn. Mẫu xe nhẹ nhất trong dòng xe bán tải EV Cybertruck của Tesla có trọng lượng 2.995 kg, nặng hơn 30% so với đối thủ chạy xăng phổ biến là Ford F-150.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xe điện chiếm 15% số xe mới được bán ra trên toàn thế giới vào năm 2023. Tỷ lệ đó được dự báo sẽ tăng lên 40% vào năm 2030 và vượt quá 50% vào năm 2035.
Tỷ lệ xe điện nặng hơn cũng dự kiến sẽ tăng lên khi mọi người tiếp tục tìm kiếm những phương tiện có phạm vi hoạt động xa hơn. Điều đó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn đường bộ và môi trường.
Năm ngoái, Chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ, Jennifer Homendy, cho biết: “Tôi lo ngại về nguy cơ thương tích nghiêm trọng và tử vong ngày càng tăng đối với tất cả người tham gia giao thông do tổng trọng lượng phương tiện nặng hơn cũng như kích thước, sức mạnh và hiệu suất ngày càng tăng của các phương tiện trên đường của chúng ta, bao gồm cả xe điện”.
Thùng xe nặng hơn đặt tải trọng lớn hơn lên lốp xe. Theo OECD, lốp sử dụng trên xe điện tạo ra nhiều hơn khoảng 30% bụi PM 10 – các hạt bụi có đường kính từ 10 micron trở xuống – so với lốp sử dụng trên ô tô chạy bằng xăng. Lốp trên xe điện cũng thải ra nhiều hơn khoảng 30% bụi PM 2,5 – các hạt bụi nhỏ hơn gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe vì chúng có thể xâm nhập sâu vào phổi khi hít phải.
Trước đây, khí thải từ ống xả là nguồn tạo ra các hạt bụi chính cho ô tô chạy xăng, nhưng các nhà sản xuất ô tô đã phát triển công nghệ để giảm lượng khí thải này, khiến lốp xe và các bộ phận khác trở thành nguồn gây ô nhiễm chính. Nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu ô tô Nhật Bản Akiyoshi Ito nói: “Để giảm lượng khí thải bụi mịn, cần chú ý đến các bộ phận như lốp và phanh”.
Tại Nhật Bản, ô tô mới cũng dần trở nên nặng hơn. Hầu hết các phương tiện lưu thông trên đường phố Nhật Bản đều là xe hybrid hoặc xe chạy bằng xăng, phản ánh sự phổ biến ngày càng tăng của những chiếc SUV cỡ lớn và các mẫu xe được phát triển cho thị trường nước ngoài.
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, sự phổ biến của ô tô ba số – loại xe lớn có dung tích động cơ hơn 2.000 phân khối tiếp tục tăng. Ô tô thuộc loại này chiếm 44% số xe bán ra ở Nhật Bản năm ngoái, tăng từ 26% vào năm 2003. Dữ liệu từ Cơ quan Kiểm tra Ô tô và Hiệp hội thông tin đăng ký cho thấy, cũng trong giai đoạn này, trọng lượng trung bình của ô tô chở khách tăng khoảng 100 kg lên hơn 1.400 kg.
Những chiếc xe phổ biến như Toyota Corolla và Honda Civic hiện nay đều có mẫu xe thuộc loại này. Trọng lượng của ô tô có thể sẽ tăng thêm nếu nhu cầu về xe điện tăng.
Sự phát thải bụi mịn từ lốp xe và các bộ phận ô tô khác đã thu hút sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan quản lý môi trường trên khắp thế giới, những người hiện đang thảo luận về các tiêu chuẩn quốc tế để đo lường các chất ô nhiễm này. Các nhà sản xuất lốp xe Nhật Bản đang rất chú ý đến các cuộc đàm phán này vì châu Âu và Nhật Bản sử dụng các phương pháp thu thập dữ liệu khác nhau.
Giám đốc điều hành của Hiệp hội các nhà sản xuất lốp ô tô Nhật Bản Kenji Kurata cho biết: “Các quy định về môi trường sẽ làm tăng chi phí phát triển cho các nhà sản xuất lốp xe. Chúng tôi sẽ hợp tác chặt chẽ với chính phủ để đảm bảo rằng tiếng nói của các quốc gia ngoài châu Âu được lắng nghe trong việc xây dựng các quy định mới.”
Xe điện đã được quảng cáo là chìa khóa cho một tương lai ít carbon. Để hiện thực hóa lời hứa đó, ngành công nghiệp ô tô phải theo đuổi cả cải tiến công nghệ và tuân thủ quy định để giảm thiểu rủi ro ô nhiễm từ lốp xe và các bộ phận ô tô khác.
