Nghề dệt thổ cẩm được phụ nữ người Thái ở Con Cuông giữ gìn và phát triển
Là huyện vùng cao với nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, cũng là nơi sinh sống của 7 dân tộc anh em (Kinh, Thái, Đan Lai, Hoa, Nùng, Khơ Mú, Mường), Con Cuông hội tụ đầy đủ những điều kiện để thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Ở huyện Con Cuông, các bản làng của đồng bào các dân tộc thiểu số, đặc biệt là các bản làng người Thái, vẫn lưu giữ được vẹn nguyên những bản sắc văn hóa truyền thống như nghề dệt thổ cẩm, đan lát mây tre đan, sản xuất rượu men lá, rượu nếp cẩm, lưu giữ những ngôi nhà sàn cổ…
Đây là cơ sở để huyện Con Cuông đẩy mạnh thực hiện các giải pháp phát triển du lịch bền vững gắn với việc gìn giữ phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thực hiện Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số (DTTS) gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn.
Thác Kèm – một điểm du lịch hấp dẫn của huyện Con Cuông
Lãnh đạo huyện Con Cuông xác định: Phát triển du lịch vừa mang lại lợi ích kinh tế vừa tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Để du lịch phát triển bền vững, cần được xây dựng trên cơ sở bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất.
Huyện Con Cuông đã tập trung đầu tư xây dựng các chương trình, dự án là điểm đến du lịch như: Các điểm du lịch cộng đồng; mở rộng, nâng cấp, xây dựng mới các nhà văn hóa cộng đồng tại các thôn, bản, đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất đáp ứng các tiêu chí về điểm du lịch và làm hài lòng khách du lịch khi đến trải nghiệm tại địa phương.
Cán bộ Hội LHPN huyện Con Cuông giao lưu với bà con người dân tộc Thái làm nghề đan lát truyền thống
Huyện cũng làm tốt việc quảng bá, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm của Con Cuông. Hiện nay có 7 sản phẩm OCOP được xếp hạng 4 sao, gồm: Mô hình du lịch cộng đồng Khe Rạn, xã Bồng Khê; Mô hình du lịch cộng đồng bản Nưa xã Yên Khê; sản phẩm dây thìa canh, cà gai leo của Công ty Cổ phần dược liệu Pù Mát; Rượu men lá Lê Đông; Rượu men lá Châu Liên; Rượu nếp cẩm Thảo My… Bên cạnh đó, có 16 sản phẩm đạt 3 sao, được bày bán, giới thiệu nhiều trên phạm vi toàn huyện cũng như các điểm du lịch.
Ngoài ra, huyện chú trọng việc bảo tồn và đưa các sản phẩm truyền thống của đồng bào các dân tộc như dịch vụ ẩm thực (các món ăn truyền thống của đồng bào Thái); lưu trú (dịch vụ ngủ nghỉ nhà sàn qua đêm); các sản phẩm dệt thổ cẩm; đan lát; giao lưu văn hóa văn nghệ (nhảy sạp, múa lăm vông; uống rượu cần…) thành những sản phẩm đặc trưng, có tính bền vững, kết hợp hài hòa yếu tố bản sắc văn hóa truyền thống với yếu tố du lịch. Điều này làm phong phú thêm hoạt động du lịch địa phương, đồng thời đáp ứng được nhu cầu và làm hài lòng du khách.
Nhiều đội văn nghệ được thành lập để biểu diễn phục vụ du khách tại huyện Con Cuông
Huyện Con Cuông cũng quan tâm việc tiếp tục duy trì và thành lập các CLB dân ca, dân vũ của đồng bào Thái tại nhiều thôn, bản. Đến nay, trên địa bàn huyện có 33 CLB dân ca Thái hoạt động hiệu quả, góp phần phát huy và bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ thông qua các hoạt động như sáng tác các bài dân ca Thái, khắp, lăm, nhuôn, hát múa lăm vông, đánh cồng chiêng… Một số CLB còn phát huy hiệu quả gắn với việc biểu diễn phục vụ du khách tại các điểm du lịch cộng đồng…
Các điểm du lịch cộng đồng, sinh thái Bản Xiềng – Phà Lài – Sông Giăng xã Môn Sơn; Khe Rạn xã Bồng Khê, Bản Nưa xã Yên Khê đã được UBND tỉnh Nghệ An công nhận điểm du lịch cấp tỉnh. Đây là động lực để người dân tiếp tục phát huy và giới thiệu, quảng bá với du khách những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Con Cuông.
Khách du lịch chụp ảnh kỷ niệm với đội văn nghệ tại điểm du lịch cộng đồng bản Khe Rạn
Ngoài ra, huyện Con Cuông đã cử các đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình trên địa bàn tham gia các lớp tập huấn nâng cao nhận thức phát triển du lịch bền vững, du lịch cộng đồng. Qua đó, người dân được trang bị các kiến thức thực tiễn về chế biến và trình bày các món ẩm thực của đồng bào, đón tiếp, phục vụ, giao tiếp ứng xử với khách du lịch và biết cách vận hành điểm du lịch cộng đồng phù hợp với an ninh thôn bản, lợi ích cộng đồng, bảo tồn văn hóa bản địa.
Huyện cũng tạo điều kiện cho người dân tiếp cận với nguồn vốn của ngân hàng để xây dựng các homestay, chỉnh trang khuôn viên nhà ở; khôi phục những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc. Đồng thời, tổ chức các lớp truyền dạy dân ca Thái, dệt thổ cẩm, đan lát mây tre đan… cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhằm giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho đồng bào, để các hạt nhân văn nghệ và quần chúng nhân dân được sáng tạo, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm; từng bước đẩy mạnh phát triển du lịch gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa tốt đẹp trên địa bàn.
Để tiếp tục bảo tồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc gắn với phát triển du lịch của địa phương, trong thời gian tới, HĐND huyện Con Cuông tiếp tục ban hành các nghị quyết tạo cơ chế, chính sách để hoàn thiện cơ sở vật chất tại các điểm du lịch của địa phương, duy trì và phát huy hiệu quả các câu lạc bộ văn hóa dân tộc Thái, các ngành nghề truyền thống và phát huy bản sắc văn hoá của đồng bào dân tộc thiểu số.
Ông Phạm Trọng Bình – Phó Chủ tịch UBND huyện Con Cuông – cho biết, thực hiện Dự án 6, kế hoạch vốn, dự toán ngân sách giao từ năm 2022 – 2024 là 5.382 triệu đồng, thực hiện 8 công trình, đã giải ngân 5.307 triệu đồng, đạt 98%. Các công trình đã hoàn thành đưa vào sử dụng.
Trưởng phòng Dân tộc huyện Con Cuông Lương Viết Tùng cho hay: “Hạng mục tu bổ, tôn tạo di tích Nhà cụ Vi Văn Khang ở xã Môn Sơn, là một điểm nhấn quan trọng của việc thực hiện Dự án 6, cũng như hoạt động bảo tồn, lưu giữ giá trị văn hóa ở địa phương. Chúng tôi kỳ vọng khi dự án hoàn thành, sẽ góp phần lưu giữ tốt hơn các giá trị văn hóa của người Thái, cũng kỳ vọng sẽ là điểm đến trên hành trình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng ở Con Cuông”.
